(Update van 14 april 2020)

Experts van Greenpeace Rusland monitoren via satellietbeelden de situatie rondom de kerncentrale van Tsjernobyl. Op 14 april was het bewolkt en waren er geen branden te zien, wat niet betekent dat er geen branden zijn. Ook heeft het geregend in Tsjernobyl, dat geeft hoop dat het vuur gaat doven.

Sinds 3 april woeden er bosbranden in de gesloten zone rondom de Tsjernobyl kerncentrale. Dit zijn nu al de grootste branden in dit gebied sinds de Tsjernobyl kernramp in 1986. Bosbranden in de Tsjernobyl-zone zijn gevaarlijk, omdat de toplaag van de bodem nog veel radioactieve stoffen van de ramp bevat. [1] Door het vuur kunnen deze in de lucht terecht komen. De wind kan dat buiten de grenzen van het gebied transporteren. De branden zijn vooral gevaarlijk voor de brandweerlieden en bosbouwers die de situatie onder controle proberen te krijgen.

Twee brandhaarden

Op dit moment zien we branden aan twee kanten van de gesloten zone. Eén ter grootte van zo’n 34.400 hectare (zo’n 70.000 voetbalvelden) op ongeveer 40 km ten westen van de kerncentrale. Daarvan valt ongeveer de helft binnen de zone. Een tweede, kleinere brand woedt over zo’n 12.600 hectare en komt dicht bij de kerncentrale en de verlaten stad Pripjat. In de gesloten zone is in totaal een gebied van 29.000 hectare getroffen door de brand. Dit blijkt uit satellietbeelden. Deze laten zien dat het gebied met schade zo’n duizend keer groter is dan gerapporteerd door de Oekraïense autoriteiten.

Stralingsniveau

Het Wetenschappelijk en Technisch Staatscentrum voor Stralingsveiligheid van Oekraïne gaf aan dat het stralingsniveau op een aantal plaatsen 16 keer hoger ligt dan normaal: op 2,3 μSv/h in plaats van 0,14 μSv/h. Het constateerde een toename van het isotoop Caesium-137 (Cs-137) op verschillende locaties, waaronder de hoofdstad Kiev. De concentratie Cs-137 is nog wel binnen de geaccepteerde limieten.

In 2016 waren er bij de grote bosbranden van een ander zwaar door Tsjernobyl verontreinigd gebied nabij het Russische Bryansk ook getrainde Greenpeace vrijwilligers actief bij de bestrijding. Ze zijn niet betrokken bij de huidige branden in de Tsjernobyl-zone. Het veldwerk van deze vrijwilligers ligt momenteel stil vanwege COVID-19 beperkingen.

Noot voor de redactie:

 Bram Karst, persvoorlichter Greenpeace, 06-33718850, [email protected]

Jan Haverkamp, senior expert kernenergie voor Greenpeace Nederland is beschikbaar om media te woord te staan over de laatste stand van zaken.

[1] Naast de veel voorkomende isotopen Cs-137 en Cs-134, ook gevaarlijker isotopen als Strontium-90, en zelfs Americium-241 en Plutonium-isotopen.